نگاهی به کتاب « استپ های آرام » نوشته محمد شیخ احمدف
امیر طاهری
برگردان علی محمد طباطبایی

طی جنگ داخلی روسیه (21ـ 1918) برای لنین که اکنون توانسته بود بر پتروگراد و مسکو سلطه خود را اعمال کند بالاخره فرصتی دست داد تا به موضوعی رسیدگی کند که او آن را « مسئله ی اقوام بومی » در نواحی دوردست امپراتوری از هم فروپاشیده تزاری می نامید. رهبر نظام بولشویکی شخصا این نواحی را ندیده بود و در باره مردمی که در آنجا زندگی می کردند چیزی نمی دانست و دراصل هیچ گونه ارتباطی با آنچه در واقع یک جهان کاملاً متفاوت بود نداشت.
ادامه مطلب ...مارس هاوزر و پتر سینگر
برگردان علی محمد طباطبایی
آیا دین برای اصول اخلاقی امری اجتناب ناپذیر است؟ بسیاری از انسان ها انکار منشا الهی اخلاقیات را نه تنها اهانت بار که کفر آمیز تلقی می کنند. مطابق با نظر آنها یک وجود الوهی احساس اخلاقی ما را به وجود آورده است و یا این که ما اخلاق را از تعالیم ادیان تشکل یافته آموخته ایم. اما به باور آنها هر کدام از این دو نظر هم که درست باشد، در هر حال ما نیازمند دین هستیم تا بتوانیم رذیلت های که در طبیعت ما نهفته است را فرونشانیم. به تعبیر کاترین هپورن در فیلم « ملکه ی آفریقا » دین برایمان امکان پذیر می سازد که خود را در جایگاهی بسیار بالاتر از « مادر پیر زشت طبیعت » قرار دهیم زیرا (دین به ما) نوعی قطب نمای اخلاقی ارزانی می دارد.
ادامه مطلب ...
مصاحبه ی اشپیگل آن لاین با طارق رمضان
برگردان علی محمد طباطبایی

همراه با خشم بی وقفه ی مسلمانان از کاریکاتورهای پیامبر اسلام باردیگر شور
و هیجان میان اسلام و غرب به حالت انفجار رسیده است. اشپیگل آن لاین
با طارق رمضان یکی از فضلای مسلمان در اروپا در باره ی
حساسیت های بیش از اندازه در جهان اسلامی،
یهودستیزی همه جاگیر و ناکامی های
مهاجرین مسلمان در اروپا به
گفتگو نشسته است
جان گری
برگردان علی محمد طباطبایی
نگاهی به کتاب « جهان های درگیر در جنگ: مبارزه 2500 ساله میان
غرب و شرق اثر آنتونی پاگدن »

در زمستان 3 ـ 1822 هگل مجموعه ای سخنرانی های درسی را در دانشگاه برلین به انجام رساند که موضوع آنها فلسفه تاریخ بود. معنای آن در نظر هگل حرکت رو به جلوی روح، یا به تعبیری عقل بود ـ و برای این پیشگوی آلمانی چنین فرآیند در حال تکوینی دارای یک معنای ضمنی بسیار ویژه بود: جذب جهان غیر غرب توسط غرب و البته آن جهان غیر غربی که از نظر او قرن ها بود که دیگر کاملاً راکد و بی رونق مانده بود. شرق اسلامی از زمان خلفا هیچ پیشرفتی نداشت، درحالی که چین و هند « کشورهای ساکن و بی تحرک » بودند که در آنها چیزی که بتوان آن را « پیشرفت به سوی چیزی دیگر » نامید دیده نمی شد. نتیجه گیری از چنین مقدماتی کاملاً روشن بود: « این سرنوشت محتوم امپراتوری های شرقی است که تحت انقیاد اروپایی ها درآیند و چین بالاخره یکروز از تسلیم شدن به چنین سرنوشتی سپاسگزار خواهد بود ».
ادامه مطلب ...
چگونه روسیه و اوکراین در قضاوت قحطی بزرگ سال 1932 اختلاف نظر دارند
اولریش ام. اشمید
برگردان علی محمد طبابایی

در میان جنایت های استالین قحطی یزرگ دهه 30 یکی از بدترین آنها بود. در نتیجه اشتراکی کردن بلاواسطه کشاورزی که با حداکثر خشونت و فشار حکومت به انجام رسید طی سال های 1932 و 1933 میلیون ها انسان جان خود را از دست دادند. هرچند بیشتر این قربانی ها مربوط به ناحیه اوکراین بودند. خوشبختانه این قحطی بزرگ که در اوکراین به آن اصطلاحاً Holodomor می گویند به هیچ وجه در اعماق تاریخ مدفون نشده است. در نوامبر 2006 رئیس جمهور اوکراین یوشچنکو این واقعه را به طور رسمی به عنوان یک نسل کشی نسبت به مردم اوکراین خواند و سپس بسیاری از پارلمان های کشورهای اروپایی و آمریکا نیز از این قضاوت رسمی پیروی کرده و آن را نسل کشی نسبت به مردم اوکراین نامیدند.
رابرت ام. ساپولسکی بخش دوم و پایانی
برگردان علی محمد طباطبایی

خلاصه: انسان ها ترجیح می دهند این گونه تصور کنند که موجوداتی منحصر به فرد
هستند، اما مطالعه ی سایر نخستی ها این استثنایی بودن گونه ی ما را به زیر
سوال برده است. اما رشته ی نخستی شناسی در باره ی جنگ و صلح چه
دارد که بگوید؟ بر خلاف آنچه چند دهه پیش از این تصور می شد،
انسان ها « میمون های قاتل » نیستند که طبیعت آنها را
برای نزاع های خونین طراحی کرده باشد بلکه می توانند
مسیر آینده ی تاریخ را خود تعیین کنند.
ادامه مطلب ...
مصاحبه ژاک دریدا با روزنامه دی ولت به مناسبت دریافت جایزه آدورنو (1)
و در باره حملات تروریستی 11 سپتامبر
برگردان علی محمد طباطبائی

اینکه جایزه سالیانه بنیاد آدورنو به فیلسوف شالوده شکن فرانسوی ژاک دریدا تعلق گرفت برای کسی مسئله مناقشه آمیزی نبود. بین اردوی مکتب فرانکفورت و شالوده شکنان فرانسوی بالاخره هرچه نباشد از مدت ها پیش نوعی جنگ فلسفی در جریان بود. اما به هنگام اعطای جایزه در کلیسای پائولوس در فرانکفورت ژاک دریدا چهره آشتی جویانه ای از خود نشان داد. در گفتگوئی با روتارد اشتبلاین در رابطه با پیامدهای وقایع تروریتسی 11 سپتامبر وی چنین گفت:
ادامه مطلب ...
مصاحبة روزنامه زوددویچه با خانم فرانسواز ژیلو
به مناسبت هشتادمین سالگرد تولدش
برگردان علی محمد طباطبائی

مطلبی که به دنبال می آید ابتدا در تاریخ پنج شنبه 18 بهمن 1380 در سایت ایران امروز منتشر شد. روز گذشته که وبگردی می کردم به وبلاگی برخوردم با عکس هایی چند از پیکاسو. بی اختیار به یاد این ترجمه خود و مقدمه ی انتقادی که بر آن گذاشته بودم افتادم و با گشتن بسیار در کامپیوتر بالاخره آن را یافتم تا امروز روی وبلاگ خود قرار دهم. من بسیاری از آثار هنری پیکاسو را ستایش می کنم و به آنها علاقمند هستم اما نه شیوه ی زندگی اورا می پسندم و نه نظریه پردازی های هنر معاصر را. در همین رابطه در گذشته مطالبی نوشته ام که بعضی از آنها منتشر شده است که تلاش می کنم در همین وبلاگ آنها را دوباره قرار دهم.